người đi ngoài phố

kẻ ở miền xa

du ngoạn thiên nhiên nam châu mỹ

ky uc mien lanh

không lẽ suốt đời cắm cố trong chợ nam hoa , xếp thịt vào kho lạnh , ra thịt cho khách hàng , đôi khi chà sạch cá bông lau . tuy bà chủ chợ nam-hoa trả lương thợ hậu hỉ . nhân dịp đọc tờ báo người việt xem qua tin tức đó đây , tôi bắt được mục tìm việc làm ở tiểu bang iowa , bởi cộng đồng miền nam california giới thiệu : luwong cao bảy đô la một giờ , lại không cần anh ngữ lắm . tôi nửa mừng nửa ngại . hai tháng sau tôi quyết định điền đơn và chuẩn bị cuộc ra đi . thầm nghĩ ở tiểu bang xa , công ăn việc làm được lâu dài vì vùng xa xôi hẻo lánh ít ai ngó ngàng , đồng quê hiu quạnh sinh hoạt buồn tẻ những ai không quen cảnh hoang vắng của miền trung hoa kỳ. trong trí tôi chắc làm ăn , định cư tại tiểu bang iowa suốt đời . ngày thứ tư là ngày nghỉ trong tuần . tôi sửa soạn bán chiếc xe màu đà nhạt , bấy lâu nay tôi thương quí nó như một sinh linh , chạnh lòng khi mình phải rời xa nơi chốn đã nuôi tôi khôn dần.sau khi bác tài xế xe buýt chạy xuyên bang loại geyhound đã kiểm soát vé hành khách . chiếc xe chuyển bánh , tuy là nam giới tôi không khỏi rơi nước mắt rời chốn "quê" như mình sinh trưởng , mà một lần đã khóc chuyến vượt biên , con thuyền xé sóng ra khơi , tôi quay đầu nhìn những ngọn đèn điện chớp sáng cho một buổi tối thị xã tuy-hoà . ngọn núi tháp nhạn nhỏ dần và không còn thấy nữa , đau lòng xa hẳn nó .bản chất dân tị nạn từ đông nam á , nhưng tôi không mảy may sợ sệt hay hoài nghi điều gì xấu xa của xứ mỹ tráng lệ , xa hoa . tôi ung dung nhìn ngắm đô thị này đến thành phố khác đầy ánh sáng màu sắc . băng qua giải sa mạc nắng cháy miền trung tây hoa kỳ đến thành phố las vegas cờ bạc . nghỉ giải lao khoảng ba mươi phút , chiếc xe buýt mới lại rời trạm tiếp tục cuộc hành trình ngược lên miền bắc mỹ . dòng sông calorado trong xanh uốn quanh những chặn núi , quả đất dâng tặng một phần thưởng thiên nhiên tuyệt bích .bản chất dân tị nạn từ đông nam á , nhưng tôi không mảy may sợ sệt hay hoài nghi điều gì xấu xa của xứ mỹ tráng lệ , xa hoa . tôi ung dung nhìn ngắm đô thị này đến thành phố khác đầy ánh sáng màu sắc . băng qua giải sa mạc nắng cháy miền trung tây hoa kỳ đến thành phố las vegas cờ bạc . nghỉ giải lao khoảng ba mươi phút , chiếc xe buýt mới lại rời trạm tiếp tục cuộc hành trình ngược lên miền bắc mỹ . dòng sông calorado trong xanh uốn quanh những chặn núi , quả đất dâng tặng một phần thưởng thiên nhiên tuyệt bích . ngủ gật trên xe lúc nào không hay . chuyến xe đã đến thủ phủ tiểu bang iowa và chỉ còn vài giờ nữa là thị trấn watterloo . anh minh giám đốc lo việc tuyển người niềm nở đón chúng tôi về nhà . hỏi thăm sức khoẻ đường xa mệt mỏi . tuy không bao giờ quen biết , anh MINH xem người đồng hương như bà con ở quê nhà . lấy xe riêng chở chúng tôi điền đơn xin việc , chở chúng tôi đi chợ mua gạo , thịt , rau .......
ở waterloo lúc này vào mùa hè , trời dịu mát se chút lành lạnh của miền bắc nước mỹ . chỗ ở coi như đã tạm ổn định .
chúng tôi thở phào nhẹ nhỏm ký giấy tờ mướn chung 1 căn phòng lầu trên . tuần tới chúng tôi bắt tay vào việc với công sở . ai nấy đều vui vẻ bằng lòng cuộc sống ở đây , vì xưởng tuyên bố không bao giờ lay-off công nhân cả,lương bổng lại trả giá cao nữa từ sáu đồng năm mươi cho đến bảy đồng năm mươi cho công nhân mới. sau nhiều tháng làm việc ở california giành dụm chút tiền tôi mua được chiếc xe cũ kỹ của một người việt nam sống ở đây lâu năm . lòng tôi mừng lo có được một chiếc đi làm .
rồi bắt đầu mùa đông tới tôi không còn nhớ vào tháng mấy nữa . lần đầu tiên trong đời tôi thấy tuyết rơi , những hạt tuyết trắng xoá từ từ rơi ,trông quang cảnh vẻ buồn . nơi đây vùng quê hẻo lánh ít thấy bóng người nào đi trong tuyết rơi như các thành phố miền bắc khác mà tôi thấy trong phim ảnh .
vào mùa này , chúng tôi đứa nào ăn cơm cảm thấy thật ngon miệng . vì sau những giờ làm việc mệt mỏi hay không khí lạnh làm con người mau đói .
đời sống không cho phép tôi êm đềm làm ăn , sinh nhai . vào một buổi sáng đang lúc làm việc , công việc đứng ở máy bào da heo . tôi say sưa lột từng đùi heo từ máy chuyền , bỗng nhiên thằng minh chức vụ trưởng khu vực chỉ ngón tay đi ra khỏi chỗ làm việc không một lời báo trước .tôi tức giận liệng cục thịt đang làm vào người nó . đầu thầm nghĩ lý do tại sao và nó quyền gì đuổi mình đi khỏi chỗ làm , trong khi tôi không phạm lỗi gì !
ngước mặt lên tôi thấy dẫn theo một cô nữ công nhân từ đâu đến...chưa biết để làm gì !
ngày hôm sau tôi tiếp tục làm việc ở chỗ cũ , bỗng dưng tôi thấy thằng minh kéo lê cái thùng lớn đi lượm thịt vụn rơi khắp nền nhà , sắc mặt của nó đầy uất hận , từ một người trưởng nhóm xuống thành lượm thịt vụn . tôi có bao giờ thù ghét nó bao giờ đâu , hơn nữa con người việt nam ít hơn thua chuyện đời .
tôi cảm thấy buồn vì tôi lấy niềm vui với mọi người làm sự cứu cánh cuộc đời . đời sống hết vui thì đi thôi .
làm được vài tháng nữa tôi bèn mua vé bus trở lại california .
một lần nữa tôi phải nhờ người anh ruột của tôi giúp tìm chỗ ở , kiếm việc làm .
tôi tù giã miền đất lạnh là đúng lắm ! , vì mùa lạnh tôi chịu không nổi , vì hơi phật lòng trong công việc . tôi biết thế nào là đời sống giành ...

tự lực

quốc gia hoa kỳ với một nền kinh tế giàu mạnh vào bậc nhất nhì thế giới , sẵn sàng viện trợ hoặc giúp đỡ các nước khác . vùng đất rộng , trù phú . con người làm việc tích cực hình như không biết mệt mỏi.
sau khi cuộc chiến việt nam kết thúc , làn sóng người việt nam vượt biên sang các nước lân cận không ít , vì lẽ lý do "chính trị " ,nhưng đa phần dựa lý do này đã đổ xô mua thuyền , tàu ra đi mong tìm nơi sung túc vừa kiếm sống vừa hiếu kỳ , tìm tòi sự văn minh thế giới mới.
chính phủ các nước mỹ , úc , gia nã đại ,pháp , đức giàu có không ngần ngại ra tay "cứu giúp" những người dân da vàng đông nam á , họ nghĩ rằng sau chiến tranh , ngăn cách mối tư duy tự do và cộng sản.
đói với đất nưóc hoa kỳ ,chính phủ nhận nhiều nhất người tị nạn.
tôi bước chân đến quận cam california năm 1984 . bỡ ngỡ xứ sở , theo chính phủ những người mới đến phải đi học anh ngữ để kiếm việc làm . học xong 6 tháng vừa xã giao vừa học nghề tự lực cánh sinh.
cái job của tôi là janitor , hằng ngày quét nhà ở bệnh viện dưỡng lão , tôi bắt đầu làm quen với công cụ máy móc ở xứ sở văn minh này , ngày 6 tiếng cầm chiếc máy quét nhà lâu dần rồi cũng quen . tuy đòng lương không bao nhiêu 3.50dola/giờ, tôi lấy làm tâm đắt lắm , khi còn ở việt nam với chiếc xích-lô lăn bánh mọi nẻo đường thị xã tuy-hoà chỉ kiếm vừa đủ no.
tuy thân phận bần hàn , hay số mệnh đưa đẩy , trí tuệ tôi tò mò tìm một việc "có trí hơn" xưởng sản xuất ngành điện tử , chế tạo những bộ phận máy computer . vì dốt nên tôi chỉ làm công việc lắp ráp dây cáp , đóng thùng thôi.

thị xã tuy hòa . xứ nẫu năm nào....